Zapotrzebowanie człowieka na wodę.

Zapotrzebowanie człowieka na wodę.

Ustrój dorosłego człowieka jest w stanie przeżyć bez jedzenia ponad miesiąc, lecz bez wody zależnie od szybkości jej utraty, zaledwie kilka dni. Zapotrzebowanie człowieka na wodę można postawić na drugim miejscu po zapotrzebowaniu na powietrze.

Indywidualne zapotrzebowanie na wodę może różnić się dość znacznie w zależności od: wieku, aktywności fizycznej, temperatury otoczenia, wilgotności powietrza, wydalania wody przez skórę i płuca, a także od masy ciała, ilości spożywanego pożywienia i przyjmowanych leków. Zapotrzebowanie na wodę wyznaczane jest przez konieczność pokrycia strat obligatoryjnych i rozcieńczenia produktów metabolizmu wydalanych przez nerki. Minimalna ilość wody, jaka zabezpiecza te potrzeby i zapobiega występowaniu zmian patologicznych, szacowana jest na 800-1000 cm3/dobę. Z kolei maksymalna jej ilość nie powinna przekraczać możliwości wydalniczych nerek.
Dzienne zapotrzebowanie ustroju dziecka na wodę wynosi 10-15%, zaś człowieka dorosłego 2-4% masy ciała. Brak wody jest, więc szczególnie niebezpieczny dla małych dzieci.

Przyjmuje się, według The National Council Research w USA, że osoba dorosła, żyjąca w umiarkowanych warunkach ekspozycji środowiska i o przeciętnych wydatkach energetycznych potrzebuje 1 ml wody na 1 kcal spożywanego pokarmu lub 30 ml na każdy 1 kg masy ciała. Zatem mężczyzna w wieku 26-60 lat o masie 80 kg i umiarkowanej aktywności fizycznej, powinien wypijać 2400 ml płynów w ciągu doby, a według zapotrzebowania energetycznego ilość pobieranej wody powinna wynosić 3100 ml. Istnieją jednak trzy grupy ludności, u których zapotrzebowanie na podaż wody wymaga szczególnej uwagi. Są to: osoby starsze, kobiety w ciąży, a także niemowlęta i dzieci.

Pomimo osłabionego mechanizmu odczuwania pragnienia, osoby starsze, zdrowe powinny stosować się do zaleceń zapotrzebowania na wodę takich, jak dla osób dorosłych. Jednak osoby starsze, o niepełnej sprawności mogą korzystać z następującego wzoru: zapotrzebowanie na wodę = 100 ml wody/kg masy ciała na pierwsze 10 kg aktualnej masy ciała + 50 ml wody/kg masy ciała na następne 10 kg aktualnej masy ciała + 15 ml na każdy kolejny kg masy ciała. Z drugiej strony podany wzór może okazać się mało przydatny w przypadku otyłych starszych, ponieważ raczej przeszacowuje zalecane spożycie.

Kobieta w ciąży ma nieznacznie zwiększone zapotrzebowanie na wodę z powodu rozrastającej się płynnej przestrzeni pozakomórkowej, potrzeb płodu i płynu owodniowego. W porównaniu ze stanem normalnym, kobieta w ciąży w przybliżeniu potrzebuje 30 ml dodatkowego płynu na dzień. Zalecenie to nie bierze pod uwagę strat wody w stanach zwiększonego wydzielania ciepła i potu w czasie ciąży, głównie podczas miesięcy letnich. Dlatego prawdopodobnie, zapotrzebowanie na wodę w ciąży jest zmienne i większe niż minimalne zalecenie: 30 ml/dzień ponad zalecenia dla ogółu dorosłych. Wydzielająca mleko kobieta musi uzupełnić straty płynów. Osiemdziesiąt siedem procent mleka jest wodą i średnia produkcja mleka podczas pierwszych 6 miesięcy laktacji wynosi 750 ml/dzień. Zwiększone zapotrzebowanie wody, wydzielającej mleko kobiety waha się, zatem w granicach 750 ml/dzień do 1000 ml/dzień ponad zalecenia ogólne.

Średnie zapotrzebowanie na wodę dla niemowląt i dzieci wynosi 1.5 ml/1 kcal wydatku energetycznego na dzień. To zalecenie bierze pod uwagę wiek, uwodnienie ciała i jego szybkie tempo wzrostu, a także ograniczoną pojemność nerek. Dodatkowo, ponieważ niemowlęta są niezdolne, by wyrażać swoje potrzeby, są one bardziej podatne na odwodnienie.

Przy dużej aktywności fizycznej związanej z wykonywaniem pracy zawodowej oraz uprawianiem sportu, a także przy zwiększonej temperaturze otoczenia lub przebywaniu na dużych wysokościach straty wody są większe niż normalnie, dlatego muszą być one uzupełniane przez odpowiednio zwiększoną podaż płynów. Także niska wilgotność, dieta bogata w błonnik i duże spożycie napojów kofeinowych i alkoholowych wpływa na wzrost spożycia płynów.
Podczas jazdy na rowerze człowiek powinien wypijać o 0,8 l/h więcej niż zalecane normy, podczas biegania i gry w piłkę o 1,10 l/h, a podczas gry w rugby o 2,06 l/h. Zapotrzebowanie na wodę w zależności od temperatury i poziomu aktywności przedstawia tabela.

Tabela
Zapotrzebowanie na wodę(l/d) w zależności od temperatury i poziomu aktywności

Temperatura ºC
 15  20  25  30 35 40
 Duża aktywność  4,0 4,5 6,1 7,8  9,0  12,0
 Umiarkowana aktywność  3,2  3,8  4,4  6,0  7,0  9,5
 Mała aktywność  2,3  2,9  3,5  4,3  5,3  8,3
 Tryb siedzący  1,9  2,2  2,8  3,5  3,8  5,3

Na dwie godziny przed wykonywanym wysiłkiem fizycznym najlepiej wypić 500 ml napoju. Podczas ćwiczeń należy pić zimne napoje (15-22ºC) w odstępach czasowych po 15-20 minut. Jeżeli wysiłek fizyczny trwa dłużej niż godzinę, wówczas należy poza wodą pić także napoje zawierające 4-8% węglowodanów i elektrolity.

Niektórzy ludzie mogą tracić nawet 2-3 litry wody na godzinę podczas intensywnego wysiłku w gorącym i wilgotnym otoczeniu. Okazuje się jednak, że również w środowisku o niskiej temperaturze- ok. 10ºC, wydzielanie potu może przekroczyć wartość 1l/godz. Ponieważ zawartość elektrolitów (głównie sodu) w pocie jest niższa niż w osoczu, uzupełnianie wody, a nie elektrolitów jest głównym zadaniem podczas wysiłku fizycznego

Do stanów chorobowych, w których należy zwrócić uwagę na odpowiednią podaż płynów, zalicza się między innymi: gorączkę, biegunkę, wymioty, zaburzenia pracy nerek oraz cukrzycę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *